jak policzyć rotację stoku
Rotacja najszybciej pokazuje, czy zamawiasz właściwe auta. Policzysz ją w dwie minuty, jeśli wiesz, których dat użyć i czego nie wliczać.
Zarobek salonu samochodowego zależy mniej od marży na pojedynczym aucie, a bardziej od tego, ile razy w roku ta marża powtórzy się na tym samym kapitale. Rotacja stoku mówi o wyniku więcej niż średnia marża.
Dwie miary rotacji
Rotację opisują dwie miary. Każda z osobna daje niepełny obraz.
1. Wskaźnik rotacji (ile razy stok „obrócił się" w okresie)
rotacja = liczba aut sprzedanych w okresie ÷ średni stan stoku w tym okresie
Przykład: sprzedałeś 240 aut przez rok, a średnio na placu stało 60. Rotacja = 240 ÷ 60 = 4,0, czyli stok obrócił się cztery razy w roku.
Średni stan stoku to średnia ze stanów z końca każdego miesiąca. Stan z jednego dnia, na przykład z 31 grudnia, daje wynik przypadkowy, bo grudzień i sierpień wyglądają zupełnie inaczej.
2. Średni wiek stoku (ile dni auto stoi)
średni wiek = 365 ÷ rotacja
Przy rotacji 4,0 średni wiek wynosi około 91 dni.
Na co dzień ta druga liczba przydaje się bardziej. Zdanie „auto stoi u nas średnio trzy miesiące" zrozumie każdy handlowiec, a „rotacja 4,0" mało komu coś mówi.
Której daty użyć jako początku
Tu popełnia się najwięcej błędów, bo do wyboru jest kilka dat i każda daje inny wynik.
| data | co mierzy | kiedy jej używać |
|---|---|---|
| data zamówienia | cały cykl, z produkcją i transportem | do oceny planowania zamówień |
| data dostawy na plac | czas, w którym auto zajmuje kapitał i miejsce | domyślnie, to jest rotacja stoku |
| data faktury zakupu | czas finansowania | do rozmowy z bankiem o kredycie kupieckim |
Domyślnie licz od daty przyjęcia auta na plac do daty wydania klientowi. Data sprzedaży się do tego nie nadaje. Sprzedane auto, które czeka trzy tygodnie na wydanie, nadal zajmuje miejsce i nadal jest niezapłacone.
Trzy pułapki, które zawyżają wynik
Pułapka 1: liczenie tylko aut sprzedanych
Jeśli policzysz średni wiek wyłącznie z aut, które się sprzedały, wynik zawsze wyjdzie za dobry. Auta, które stoją najdłużej, z definicji jeszcze się nie sprzedały i wypadają z rachunku.
Licz zawsze obok siebie średni wiek aut sprzedanych i średni wiek aut, które nadal stoją. Druga liczba jest mniej przyjemna i to ona zapowiada przyszłe kłopoty.
Pułapka 2: mieszanie nowych z używanymi
Auta nowe i używane to dwa różne biznesy z inną dynamiką kapitału. Auto używane przyjęte w rozliczeniu ma inną strukturę kosztu i zwykle powinno rotować szybciej. Wspólna średnia zasłania problemy w obu grupach.
Pułapka 3: auta demonstracyjne i zastępcze w tym samym worku
Auto demo stoi miesiącami, bo taka jest jego rola. Wrzucone do wspólnej średniej psuje obraz i zachęca do złych decyzji zakupowych. Trzymaj auta demo w osobnej kategorii i oceniaj je po stopniu wykorzystania.
Do czego to porównać
Wartości referencyjne różnią się między markami, segmentami i modelem finansowania. Traktuj je orientacyjnie.
- Auta nowe, marka wolumenowa: rotacja zwykle w okolicach 4–6 rocznie, czyli 60–90 dni na placu.
- Auta nowe, marka premium lub duże konfiguracje: wolniej, 90–120 dni bywa normą.
- Auta używane: powinny rotować szybciej niż nowe. Powyżej 60 dni zaczyna się rozmowa o cenie, powyżej 90 o błędzie w wycenie przy przyjęciu.
Ważniejsze od benchmarku jest porównanie z własnymi wynikami, czyli z tym samym modelem, tym samym kwartałem rok wcześniej i tym samym oddziałem. Trend mówi więcej niż wartość bezwzględna.
Jak to policzyć bez systemu
Jeśli prowadzisz stok w arkuszu, potrzebujesz trzech kolumn, których często nie ma: data przyjęcia na plac, data wydania i kategoria (nowe / używane / demo). Z nimi policzysz rotację tabelą przestawną w kwadrans.
Samo liczenie jest proste. Trudniej dopilnować, żeby wszyscy wpisywali te daty przez cały rok. Zwykle właśnie tu rachunek się rozpada.
Test na wiarygodność danych. Wybierz losowo dziesięć aut sprzedanych w zeszłym kwartale i sprawdź, czy każde ma wypełnioną datę przyjęcia na plac.
Jeśli brakuje jej w więcej niż jednym, wynik rotacji jest w dużej mierze zgadywany. Najpierw uzupełnij dane, potem poprawiaj wynik.
Co zrobić z wynikiem
Rotacja jest coś warta, kiedy prowadzi do jednej z trzech decyzji:
- Zamawiać mniej tego modelu. Nie stosuj tego do modeli świeżo wprowadzonych na rynek. Mają krótką historię i wyglądają źle w każdym zestawieniu rotacji. To najczęstszy błędny wniosek z takich raportów.
- Zejść z ceny na konkretnych egzemplarzach. Auto powyżej progu wiekowego kosztuje codziennie i ten koszt rośnie szybciej niż obniżka, za którą dałoby się je sprzedać.
- Zmienić moment zamawiania, jeśli kłopot bierze się z tego, że wszystko przyjeżdża naraz.
Podsumowanie
Licz dwie liczby: ile razy stok się obrócił i ile dni stoi to, co nadal stoi. Licz od przyjęcia na plac do wydania, oddziel nowe od używanych i wyłącz auta demo. Jeśli brakuje dat, najpierw uzupełnij dane. Bez nich wynik niewiele znaczy.
rotacja stoku w Stokpicie
Stokpit zapisuje przy każdym aucie datę przyjęcia i datę wydania. Wiek stoku jest gotową kolumną i nikt nie liczy go w weekend.